Immap sikua sermersuarlu | WWF Denmark

Immap sikua sermersuarlu



Svalbard Klimaforandringer Arktis Is rel=
The WWF-Russia's Arctic exhibition for major donors. Svalbard, June 2009. Nordlicht vessel
© Mikhail Cherkasov / WWF-Russia

Immap sikua sermersuarlu annikilliartorput

Sermersuup, iigartartut immallu sikuata aakkiartornerannut pissutaasut ilaat taaneqartarpoq albedo-p sunniutaanik. Qaqortunik qaallit, soorlu siku apullu, seqernup qinngorneranik tarrarsuutitut utertitsisarput. Taartumilli qaallit, nunap immallu qaavi, qinngornerit kissarnerat milluguttutut illugu kissanneqartarlutik.

Albedo-p sunniutaa imminut sakkortusiartortittuuvoq, nuna aputaaruttoq alliartuiinartillugu kissanneqartoq alliartuinnassammat, apummik sikumillu qallerneqarsimasut milliartuinnarlutik.

1980-imiilli Issittoq nunarsuatta sinneranut sanilliullugu marloriaammik kissariarsimavoq. Minnerunngitsumik Kalaallit Nunaata kitaata sineriaa sukkasuumik kissakkiartorsimavoq sikuerukkiartorlunilu. Silap kissakkiartuinnarnera sermersuup aakkiartuinnarneranik kinguneqarpoq.

Sermersuaq taama aakkiartuaartigaaq

Sermersuup aakkiartornerata ukiumut imaq ½ millimeterimik qaffaallatsittarpaa. Nunarsuatsinni imaq ukiumut 3 millimeterimik qaffaallattarmat, sermersuup aakkiartornera nunarsuatsinni tamani qaffaataasup 10-20 procentianut pissutaasutaavoq. Assersuutigalugu Manerassuarmi qeqertat pukkitsut ajornartorsiulereerput.

Siunissami silap pissusaanut nuna qeriuaannartoq pingaaruteqarpoq
Issittumi Issittullu Imartaata naqqani nuna qeriuaannartoq annertoorujussuuvoq. Misissuinerit takutippaat, ukiut 20-30-t ingerlaneranni nuna qeriuaannartoq gradit marluk tikillugit kissariarsimasoq. Nunap qeriuaannartup allanngoralerneratigut illut toqqavii, aqquserngit, mittarfiit allallu attaveqarnermut tunngasut aserorsinnaavaat soorlu aamma ujaqqat marulluullu sisoornerannut pissutaasinnaallutik.

Nuna qeriuaannartoq gassinik kissakkiartuutaasunik CO2 –mik metanimillu annertuunik mattusimatitsigami, siunissami silap pissuserisassaanut annertuumik pingaaruteqarpoq. Nunarujussuaq qeriuaannarsimasoq aappat gassit kissakkiartuutaasut qaffappata tamanna silap suli kissatseqqinneranik kinguneqassaaq.